Kliknij tutaj --> 🎍 modelowy talerz żywieniowy dla dzieci

Zasady Zdrowego Żywienia związane z Piramidą Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej Dzieci i Młodzieży. 1. Jedz posiłki regularnie (5 posiłków co 3–4 godziny). Posiłki powinny być jedzone o stałych porach w ciągu dnia. Zapewnia to lepszy metabolizm i optymalne wykorzystanie składników odżywczych oraz sprzyja prawidłowej Codziennie maluch powinien spożywać około 4-5 posiłków, np. w podziale na: śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek i kolację [4]. U dzieci w wieku 1-3 lat zapotrzebowanie na płyny wynosi ok. 1300 ml na dobę. Głównym źródłem wody dla organizmu dziecka powinno być mleko i dobrej jakości woda [5]. Talerz żywieniowy dla dzieci wykonany z melaminy to bezpieczny element zastawy stołowej dla najmłodszych, ale warto pamiętać, że nie nadaje się on do podgrzewania potraw w kuchence mikrofalowej. Nie zaleca się również podawania na nim posiłków o temperaturze przekraczającej 70 stopni Celsjusza. cena z 30 dni. 4, 49 zł. kup 10 zł taniej. 13,48 zł z dostawą. Produkt: Talerzyki plastikowe talerz talerzyk urodzinowy wielorazowy dla dzieci. kup do 16:15 - dostawa jutro. dodaj do koszyka. Zapewnienie odpowiedniej ilości tych składników odżywczych w codziennym jadłospisie może się okazać dla opiekunów nie lada wyzwaniem. W układaniu diety małego dziecka pomocny może okazać się opracowany przez ekspertów Instytutu Matki i Dziecka modelowy talerz żywieniowy , który przedstawia udział grup produktów pokazanych w Site De Rencontre Franco Malgache Gratuit. Junior to nie mały dorosłyTwoje dziecko urosło, ale pamiętaj, że to nie mały dorosły! Roczny, a także dwu- i trzyletni maluch nadal nie jest mniejszą wersją Mamy czy Taty. Jego brzuszek ciągle jest taki mały, a potrzeby - tak wielkie... Zobacz, dlaczego!Wciąż dojrzewa układ pokarmowyUkład pokarmowy maluszka nadal się rozwija. W jego funkcjonowaniu zachodzą zmiany, konieczne do sprawnego trawienia i wchłaniania składników odżywczych. Dlatego mały brzuszek jest wciąż delikatny i nadal ma szczególne potrzeby żywieniowe, inne niż kształtuje się mikrobiota jelitowa. Jest ona bardzo ważna dla zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu. Skład mikrobioty zależy w dużej mierze od sposobu żywienia, odpowiednia ilość błonnika sprzyja namnażaniu korzystnych bakterii. To właśnie korzystne mikroorganizmy zamieszkujące układ pokarmowy syntetyzują cenne witaminy, takie jak B12 i funkcjonowanie układu pokarmowego wpływa na zdrowie i dobre samopoczucie maluszka. W układzie pokarmowym znajduje się bowiem:aż 70-80% wszystkich komórek odpornościowych95% serotoniny, czyli hormonu szczęściaWciąż dojrzewa układ odpornościowyOdporność niemowlęcia wspierają przekazane przez mamę przeciwciała, których ilość zmniejsza się jednak ok. 3. - 6. miesiąca życia. Zanim dziecko wytworzy odpowiednią ilość własnych przeciwciał, trwa tzw. "luka odpornościowa". Luka ta zaczyna wypełniać się około 1. urodzin - pomiędzy 12. - 18. miesiącem życia - ale dopiero około 12. roku życia stężenie przeciwciał będzie podobne jak u się system detoksykacji organizmuU dzieci po pierwszym roku życia wciąż dojrzewają zdolności wątroby do sprawnego usuwania toksyn z organizmu. Dlatego małe dzieci są bardziej niż dorośli narażone na szkodliwy wpływ zanieczyszczeń pochodzących z ma inną wrażliwość na smakiUkształtowane i utrwalone we wczesnym dzieciństwie preferencje smakowe mogą wpływać na wybory żywieniowe w przyszłości. Warto o tym pamiętać, komponując codzienny jadłospis tak, by unikać słodyczy, słonych potraw czy potraw zawierających "polepszacze" smaku. W tym czasie dziecko może mieć już swoje ulubione smaki i niechętnie reagować na nowości w menu. Warto jednak wytrwale proponować nowe smaki i produkty, np. łącząc je z tymi już zaakceptowanymi przez malucha. Codzienny jadłospis zarówno starszych, jak i najmłodszych członków rodziny to trzy główne posiłki (śniadanie, obiad i kolacja) oraz dwa mniejsze. Co zaserwować maluchowi na drugie śniadanie lub podwieczorek? Co zaproponować, aby nie tylko zaspokoić mały głód, ale również urozmaicić jego menu? Podpowiadamy, co wartościowego zabrać ze sobą na spacer lub w podróż! 3+2, czyli 5 posiłków każdego dnia Po narodzinach niemowlę jest karmione tym, co najlepiej zaspokaja jego potrzeby – mleko mamy (lub dopasowane do wieku mleko modyfikowane, jeśli niemowlę nie może być karmione piersią). Wraz z rozwojem młodego organizmu zmienia się jego zapotrzebowanie na kluczowe składniki odżywcze, dlatego w pewnym momencie jego dieta powinna być rozszerzana. Zgodnie z rekomendacjami ekspertów nowe smaki powinny być wprowadzane do jadłospisu niemowlęcia nie wcześniej niż od 17. tygodnia życia (początek 5. miesiąca życia) i nie później niż w 26. tygodniu życia (początek 7. miesiąca życia). Na początku dziecko poznaje pojedyncze warzywa, po około 2 tygodniach włącza się owoce, później kaszki, mięso, ryby i inne nowe produkty o różnych konsystencjach. Dzięki temu pod koniec 1. roku życia dziecko będzie gotowe na spożywanie 4-5 posiłków dziennie. Mowa o trzech głównych posiłkach, czyli śniadaniu, obiedzie i kolacji oraz 1-2 mniejszych – drugie śniadanie i/lub podwieczorek, podawane w zależności od łaknienia. Regularność ma znaczenie! Aby wspierać kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych u dziecka, warto zadbać o to, aby posiłki były podawane w regularnych odstępach czasu. Ważne też, aby w prawidłowo komponowanej diecie znalazło się miejsce dla mleka (mamy lub modyfikowanego, jeśli maluch nie jest karmiony piersią), warzyw, owoców, zbóż, a także mięsa lub ryb, jaj oraz produktów mlecznych. Różnorodna dieta fundamentem prawidłowych nawyków żywieniowych Pomocą w komponowaniu codziennego jadłospisu niemowlęcia i małego dziecka są zalecenia ekspertów, czyli schemat żywienia (dla niemowląt) i modelowy talerz żywieniowy (dla dzieci w wieku 1-3 lata). W obrazowy sposób przybliżają one orientacyjną liczbę i wielkość porcji różnych produktów spożywczych, których spożycie jest zalecane w ciągu dnia. Pomocą dla rodziców jest również żywność przeznaczona specjalnie dla najmłodszych, w tym kaszki oraz posiłki ze wskazaniem wieku na opakowaniu, np. po 6. miesiącu życia. A co z posiłkami uzupełniającymi? Czy każda przekąska będzie odpowiednia dla niemowlęcia? Odpowiedź brzmi: nie. Młody organizm, który intensywnie się rozwija, jest wyjątkowo wrażliwy, dlatego wszystkie podawane mu produkty, również te w formie przekąsek, powinny być wybierane dla niego ze szczególną starannością. To, co jest dobre dla rodziców czy dla starszych dzieci, może nie być odpowiednie dla niemowlęcia i małego dziecka, które potrzebuje żywności sprawdzonej, bezpiecznej i zawierającej składniki odpowiedniej jakości. A takie są właśnie produkty wytwarzane specjalnie z myślą o najmłodszych, które zgodnie z przepisami prawa muszą spełniać surowe normy jakości dla żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci. To nie tylko posiłki, deserki czy kaszki – rodzice mają do wyboru także wiele produktów, które poza głównymi posiłkami urozmaicą codzienne menu małego smakosza. Co warto podać dziecku jako przekąskę? Nie ma nic piękniejszego niż obserwowanie tego, jak niemowlę lub małe dziecko uczy się nowych rzeczy i z każdym dniem staje się coraz bardziej samodzielne. Rodzice zawsze są najwierniejszymi kibicami, którzy chcą wspierać malucha w doskonaleniu różnych umiejętności. Jedną z nich jest samodzielne jedzenie. Jednak to, że niemowlę potrafi już samodzielnie trzymać w ręku kawałek warzywa czy owocu nie oznacza, że jest gotowe na spożywanie przekąsek dla dorosłych, które nie zawsze są dla niego właściwe. Podawanie dzieciom takich produktów (lub zastępowanie nimi posiłków) to błąd, który może doprowadzić do wykształcenia u maluszka nieprawidłowych nawyków. I tutaj z pomocą dla rodziców przychodzą propozycje, które są tworzone z myślą o najmłodszych. To skomponowane z odpowiednich składników produkty, które np. zgodnie z przepisami prawa są bez konserwantów i wzmacniaczy smaku. Pyszne owocowe musy zamknięte w wygodnej tubce czy chrupki i ciasteczka (do okazjonalnego spożycia) ze wskazaniem wieku na opakowaniu idealnie sprawdzą się jako przekąska na spacerze, a nawet w podróży. Różne smaki, kształty oraz konsystencje dopasowane do wieku dziecka to urozmaicenie jego codziennej diety. Dzięki nim dzieci mogą doskonalić umiejętność gryzienia, a dla rodziców to gwarancja odpowiednich składników i receptur dopasowanych do szczególnych potrzeb żywieniowych ich dziecka. Ważne: Zaleca się kontynuację karmienia piersią podczas wprowadzania pokarmów uzupełniających. Karmienie piersią powinno trwać tak długo, jak jest to pożądane przez matkę i dziecko. Karmienie piersią jest najlepsze dla dziecka. Źródła: Szajewska H. i wsp., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, Standardy Medyczne /Pediatria 2021, T. 18. Komponowanie diety małego dziecka może być dla rodziców nie lada wyzwaniem. Bo choć maluch skończył już 1. rok życia, to nadal dynamicznie się rozwija i wciąż ma szczególne potrzeby żywieniowe. Właśnie dlatego po pierwszych urodzinach należy kontynuować troskę o kształtujący się organizm poprzez odpowiednio zbilansowany jadłospis. Zobacz, jak to okres dla rozwoju dziecka 1000 pierwszych dni życia dziecka to wyjątkowy czas dla jego organizmu. Zbilansowany jadłospis jest jednym z elementów wspierających harmonijny rozwój dziecka. Dieta rocznego malucha powinna nadal różnić się od jadłospisu dorosłych – być odpowiednio zróżnicowana oraz bogata w niezbędne składniki odżywcze, ważne dla rozwoju młodego organizmu. Zarówno ich nadmiar, jak i niedobór w diecie może mieć wpływ na to, w jaki sposób rozwija się dziecko. Rekomendacje ekspertów Ułatwieniem przy komponowaniu codziennego jadłospisu dla dziecka może okazać się przygotowany przez ekspertów z Instytutu Matki i Dziecka Modelowy talerz żywieniowy dla dzieci w wieku 1-3 lata, który przedstawia udział poszczególnych produktów w codziennej diecie, w określonych w ilościach i proporcjach. Postępowanie zgodnie z zaleceniami specjalistów – prawidłowe bilansowanie menu malucha – pomoże utrzymać odpowiedni poziom wapnia, witaminy D i żelaza. Niedobory żelaza i witaminy D w pierwszych latach życia mogą powodować poważne problemy zdrowotne, jak np. anemię czy krzywicę. Tymczasem wyniki najnowszych badań pokazują, że aż 94% dzieci po 1. roku życia otrzymuje z dietą niewystarczającą ilość witaminy D, a niedobory wapnia występują w dietach 42% dzieci po 1. roku Menu rocznego dziecka powinno być urozmaicone, ale musi być przy tym także bezpieczne i odpowiednio dopasowane do etapu rozwoju młodego organizmu. Jego ważnym elementem powinno być mleko (w tym mleko modyfikowane) i produkty mleczne, ponieważ są one dobrym źródłem łatwo przyswajalnego wapnia. Małe dziecko nadal powinno mieć dietę inną niż rodzice, ponieważ jadłospis dorosłych nie zawsze jest w stanie pokryć zapotrzebowania na witaminy czy składniki mineralne. Maluch potrzebuje nawet kilka razy więcej pewnych składników odżywczych niż dorosły – np. w przypadku witaminy D aż 6 razy więcej (na kilogram masy ciała w porównaniu z osobą dorosłą)! Źródłem żelaza, ważnego dla rozwoju poznawczego, produkcji czerwonych krwinek czy odporności), jest mięso. Rozwiązaniem na dostarczenie witaminy D, ważnej dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, jest różnorodna dieta i synteza skórna. Panujący w naszym kraju klimat z niewystarczającym nasłonecznieniem utrudnia wytworzenie przez organizm witaminy D. Po 1. urodzinach w okresie od września do kwietnia (lub jeśli nasłonecznienie w lecie jest niewielkie, to cały rok) należy suplementować witaminę D w dawce 600-1000 IU. Dodatkową pomocą dla mamy w pokryciu zapotrzebowania na ten składnik w diecie roczniaka mogą być mleka modyfikowane typu Junior, wzbogacone w ważne dla tego okresu rozwoju witaminy i składniki mineralne. Wyniki badań pokazują, że spożywanie przez dzieci mleka modyfikowanego po 1. roku życia to aż o 78% mniejsze prawdopodobieństwo niedoboru witaminy D i zmniejszenie ryzyka niedoboru żelaza o 58% – w porównaniu z dziećmi otrzymującymi mleko krowie w diecie. 1Weker wsp.:”Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku 36. miesiąca życia – badanie ogólnopolskie 2016 rok", Instytut Matki i Dziecka, 2017. 2Szajewska H., Horvath A., Poradnik żywienia niemowląt. Krok po kroku od narodzin do pierwszych urodzin, Warszawa 2014. 3Akkermans MD, Eussen SR, van der Horst-Graat JM, et al. A micronutrient-fortified young-child formula improves the iron and vitamin D status of healthy young European children: a randomized, double-blind controlled trial. Am J Clin Nutr 2017;105:391-399. Oceń ten artykuł: MODELOWY TALERZ ŻYWIENIOWY DLA DZIECKA- nadwaga i niedowaga u dzieci. Niestety, dzieci w Polsce nie są prawidłowo żywione. Z przeprowadzonych badań wynika, że większość dzieci spożywa za mało produktów mlecznych oraz warzyw i owoców, za dużo natomiast mięsa, wędlin. Stwierdzono liczne błędy żywieniowe, złe nawyki oraz niewłaściwy profil składników odżywczych w dietach małych dzieci. Doskonale wiemy, że nie jest łatwo dostosować dietę dziecka do zaleceń ekspertów, które są publikowane w pismach medycznych i dostępne lekarzom. Lekarze sprawujący opiekę nad dziećmi, podczas wizyt profilaktycznych, przekazują informacje o należnej, odpowiedniej dla wieku dziecka diecie. Okres pomiędzy 13 a 36 miesiącem życia dziecka jest okresem KRYTYCZNYM do rozwoju określonych preferencji i nawyków żywieniowych. Charakterystyczna dla tego etapu rozwojowego ciekawość poznawcza dziecka odnosi się także do sytuacji związanych z jedzeniem. Dziecko nie tylko przygląda się podawanym mu przez rodziców różnym daniom, ale także dotyka ich i smakuje. Odczucia dziecka związane z rozpoznaniem nowego smaku i jego akceptacja nie dokonują się automatycznie. Zdarza się, że np. dwulatek odrzuca proponowaną potrawę z uwagi na „inne” niż dotychczas doznania smakowe – złości się i wypluwa jedzenie. Część matek w takiej sytuacji wycofuje się z podawania nowej potrawy. Tymczasem najlepszym rozwiązaniem jest stopniowe oswajanie dziecka z nowym smakiem oraz cierpliwe i konsekwentne zachęcanie go do spróbowania symbolicznej łyżeczki. Pozytywny efekt widoczny jest po kilkunastu próbach – dziecko zazwyczaj samo otwiera buzię przed następną porcją. Dziecko w okresie poniemowlęcym potrafi już dobrze porozumiewać się z otoczeniem, radzi sobie także w prostej samoobsłudze oraz w próbach samodzielnego jedzenia. Zdaje sobie także sprawę, że płacz i krzyk jest skutecznym sposobem na osiąganie swojego celu, jakim jest np. uzyskanie od rodzica ulubionej przekąski, deseru, słodkiego napoju. Dlatego pożądane są czasem zmiany w tym, czego dziecko się nauczyło, ponieważ wzory postaw i zachowań utrwalone w pierwszych latach życia dziecka mają tendencję do przetrwania, bez względu na to, czy są korzystne, czy niekorzystne. W kształtowaniu prawidłowych nawyków żywieniowych u dziecka istotna jest nie tylko cierpliwość i konsekwencja rodziców, ale także ustalenie przez nich czytelnych dla dziecka zasad odnoszących się do sytuacji jedzenia / karmienia, co jest niezbędne przy realizowaniu zaleceń żywieniowych. W żywieniu dzieci szczególną uwagę należy zwrócić na częstość spożywania posiłków i ich organizację, dobór produktów w diecie, wartość energetyczną i odżywczą oraz nawyki i zachowania żywieniowe. Właściwa organizacja posiłków podawanych dziecku w ciągu dnia zabezpiecza równomierną podaż energii, a także częściowo zapobiega błędom żywieniowym. Małe dzieci powinny otrzymywać w ciągu dnia 4 – 5 posiłków – 3 podstawowe i 1 – 2 uzupełniające. Dzieci młodsze w drugim roku życia niekiedy wymagają większej liczby mniejszych objętościowo posiłków. Wartość energetyczna i odżywcza diet dzieci powinny realizować zapotrzebowanie żywieniowe dzieci określone w normach. Jak planować posiłki dla dziecka? Zdrowa dieta dzieci jest jednym z elementów umożliwiających ich optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Pod pojęciem takiej diety rozumieć należy urozmaicony, polecany w żywieniu dzieci asortyment żywności, właściwą liczbę posiłków o odpowiedniej wartości energetycznej i odżywczej. Dieta dziecka będzie prawidłowo zbilansowana pod względem energii i ważnych składników pokarmowych – białka, tłuszczu, witamin i składników mineralnych zwłaszcza – żelaza i wapnia wtedy, gdy w kuchni domowej wykorzystane zostaną różnorodne produkty spożywcze – mleko i produkty mleczne, pieczywo, kasze, mięso, drób, ryby, owoce i warzywa, a przygotowywane posiłki będą urozmaicone. Jakie produkty należy wykorzystać w żywieniu dziecka? Produkty białkowe- mleko i produkty mleczne Mleko (w tym mleko modyfikowane) i produkty mleczne – jogurt, kefir, serki twarogowe, sery żółte zawierają łatwo przyswajalne białko, wapń – pierwiastek niezbędny do budowy kości, zębów i prawidłowego przebiegu wielu przemian metabolicznych oraz niektóre witaminy z grupy B. Jogurty i kefiry ze względu na obniżoną ilość laktozy – cukru mlecznego i obecność bakterii kwasu mlekowego są lepiej tolerowane przez niektóre dzieci niż mleko płynne spożywcze. Mleko, jogurty i kefiry wykorzystywane mogą być nie tylko jako napoje, ale także jako dodatek do sosów, zup, deserów. W żywieniu dzieci polecany jest najczęściej jogurt naturalny, ewentualnie z dodatkiem miodu, świeżych owoców, można go także wykorzystywać do przygotowywania lekkich sosów, zup. Należy pamiętać, że ser twarogowy zawiera najmniej wapnia ze wszystkich produktów mlecznych. Zaleca się podawać dzieciom dziennie 2 porcje mleka oraz 1 porcję innych produktów mlecznych. Ważnym elementem diety dzieci do 3. roku życia jest nadal mleko modyfikowane typu Junior. Dzięki zawartości m. in. wapnia, żelaza i witaminy D mleko modyfikowane uzupełnia dietę w te deficytowe często składniki. Mięso, drób, ryby, jajka Mięso w diecie dzieci jest ważnym źródłem białka, witaminy B1, witaminy PP, witaminy B12, żelaza hemowego – bardzo dobrze przyswajalnego przez organizm, cynku oraz wielu pierwiastków śladowych. W żywieniu dzieci poleca się świeże, chude mięso wysokiej jakości. Mięso z drobiu jest delikatne, lekkostrawne, bogate w białko. Mięso z ryb oprócz białka jest źródłem ważnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Zaleca się podawać ryby 1-2 razy w tygodniu. W żywieniu najmłodszych dzieci polecane jest przede wszystkim wysokiej jakości mięso gotowane i mięso pieczone, które cienko pokrojone można wykorzystywać jako dodatek do kanapek, sałatek albo podstawę do sporządzania różnych past do pieczywa. Ze względu na niepewną jakość i skład, oraz dużą liczbę substancji dodatkowych, dzieciom, a zwłaszcza tym, które są na diecie bezglutenowej lub bezmlecznej nie należy podawać przetworów mięsnych o nieznanych recepturach. Jaja są skoncentrowanym źródłem cennych składników odżywczych – pełnowartościowego białka, tłuszczu, biopierwiastków, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach oraz innych składników o aktywności biologicznej m. in. lecytyny. Najlepiej podawać je w formie gotowanych na miękko, na twardo, delikatnej jajecznicy i w różnych potrawach (naleśniki, kluski itp.). Tygodniowo można podać dziecku 3-4 jaja (średnio ½ jajka dziennie). Produkty zbożowe Produkty zbożowe są źródłem węglowodanów złożonych – skrobi, błonnika, witamin z grupy B, składników mineralnych – głównie fosforu, wapnia, magnezu, miedzi, selenu, molibdenu, manganu, chromu. Skrobia powinna być podstawowym węglowodanem w żywieniu dzieci. Jest ona dobrze trawiona, ale jej nadmiar w diecie może obciążać przewód pokarmowy. Pod nazwą błonnik kryje się wiele węglowodanów wchodzących w skład tkanki roślinnej, i nie ulegających trawieniu w przewodzie pokarmowym. Błonnik wpływa korzystnie na perystaltykę jelit, florę jelitową, absorbuje różne toksyczne substancje i wzmaga ich wydalanie. Dieta dziecka powinna dostarczać 10 – 14 g błonnika pokarmowego (do Dlatego w żywieniu dzieci poleca się urozmaicone gatunki pieczywa – pełnoziarniste, jasne i ciemne, różnego rodzaju kasze grube i drobne, płatki zbożowe. Słodkie pieczywo i ciastka zbożowe nie są polecane w żywieniu dzieci ze względu na obecność tłuszczu zawierającego niekorzystne izomery trans, które poprzez wpływ na wzrost stężenia „złego” cholesterolu i obniżanie „dobrego” zwiększa ryzyko wystąpienia miażdżycy. Warzywa Niedobór warzyw jest jednym z najczęściej obserwowanych błędów w żywieniu dzieci. Warzywa są ważnym źródłem witamin (C, beta karotenu, witamin z grupy B) i składników mineralnych (potasu, magnezu, wapnia, manganu, miedzi, cynku, molibdenu, żelaza), węglowodanów – głównie skrobi (ziemniaki, groch, fasola, soczewica, kukurydza) oraz cukrów (glukozy, fruktozy i sacharozy), oraz błonnika. WARZYWA ZIELONE – krótko gotowany szpinak, zielony groszek, zielona fasolka zawierają znaczne ilości kwasu foliowego, wit. B6 i B2. CIEMNOZIELONE WARZYWA LIŚCIASTE – jarmuż, brokuły mogą być źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach – wit. E i K. ROŚLINY STRĄCZKOWE – fasola, groch, soja, soczewica zawierają znaczne ilości białka roślinnego. Różne odmiany KAPUSTY, POMIDORY, PAPRYKA to warzywa szczególnie bogate w witaminę C Warzywa bogate w beta karoten to MARCHEW, DYNIA, SZPINAK, SAŁATA ZIELONA, ZIELONY GROSZEK, FASOLKA SZPARAGOWA. Warzywa stanowią podstawę zup jarzynowych, są ważnym dodatkiem do drugich dań w postaci jarzynek, surówek, a także sałatek. Do przygotowania potraw dla dziecka należy wykorzystywać przede wszystkim świeże warzywa sezonowe. Z mrożonek i różnych przetworów warto korzystać w okresie zimy i wczesnej wiosny. Potrawy dla dzieci można uatrakcyjniać dodatkiem świeżych listków warzyw i ziół, w niewielkiej ilości. Zielona pietruszka zawiera dużo cennej witaminy C, dlatego powinna być stosowana jako dodatek do zup, sosów i surówek. Do dań rybnych doskonale pasuje świeży koper, bazylia i szczypiorek. Świeży, drobno pokrojony, koperek wykorzystać można do warzyw kapustnych, zup, potraw z ziemniaków, a także do dań i past rybnych. Listki bazylii można dodać do pomidorów, omletów, serów i ryb. Szczypiorek podkreśla smak sałatek warzywnych, zup, omletów, kanapek, białego sera. Liście świeżej mięty można okazyjnie dodać do napojów, deserów, sałatek owocowych. Owoce Owoce są źródłem ważnych witamin, składników mineralnych, cukrów prostych, dwucukrów, wielocukrów, oraz wielu związków organicznych, które wpływają korzystnie na funkcjonowanie organizmu dziecka. Naturalne cukry występujące w owocach to przede wszystkim glukoza, fruktoza i sacharoza. Są one źródłem łatwo dostępnej energii. Zawarty w owocach błonnik oraz pektyny regulują pracę przewodu pokarmowego małego dziecka. Witaminy występujące w owocach to przede wszystkim witamina C i prowitamina A czyli beta karoten, związki o silnym działaniu przeciwutleniającym i przeciwzapalnym. Składniki mineralne zawarte w owocach – potas, miedź, żelazo, cynk, magnez, kobalt, wapń wchodzą w skład wielu komórek i tkanek (kości, zęby, płyny ustrojowe, hemoglobina, enzymy) oraz wpływają na szereg przemian zachodzących w organizmie. Kwasy organiczne – cytrynowy, winowy, jabłkowy decydują o smaku owoców. Naturalne substancje aromatyczne oraz barwniki roślinne – karotenoidy, chlorofil, antocyjany i flawonoidy uatrakcyjniają smak, zapach, barwę i wygląd owoców. U dzieci z alergią na pokarm truskawki, poziomki, owoce cytrusowe i południowe, a niekiedy nawet maliny należy podawać ostrożnie dopiero po 1 roku życia. Większość owoców zalicza się do produktów o niskiej zawartości energii, co może mieć znaczenie w planowaniu diety dzieci z nadwagą. Najkorzystniejsze jest spożywanie świeżych owoców. Soki Soki dla dzieci przygotowywane są najczęściej z owoców i warzyw bogatych w witaminę C – czarnych porzeczek, porzeczek czerwonych i białych, malin, jeżyn, truskawek, owoców cytrusowych i południowych, a także pomidorów. Bardzo popularne soki w żywieniu dzieci to soki warzywne i warzywno – owocowe przygotowywane na bazie marchwi. Nie zawierają one zbyt dużo witaminy C, ale są znakomitym źródłem beta karotenu – prowitaminy A. Oprócz marchwi znaczne ilości beta karotenu zawiera także dynia, morele, pomidory oraz brzoskwinie. Najcenniejsze odżywczo są soki przygotowywane bezpośrednio do spożycia ze świeżych dojrzałych owoców i warzyw bez dodatku cukru. Ponadto w żywieniu dzieci zaleca się wykorzystywać soki zaliczane do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. W żywieniu dzieci polecane są soki typu przecierowego – z miąższem warzyw i owoców. Soki te zawierają znacznie więcej składników odżywczych niż soki klarowne lub naturalnie mętne. Oprócz witamin i składników mineralnych soki są także źródłem błonnika i pektyn, które biorą udział w regulacji gospodarki wodnej, usuwają niekorzystne dla zdrowia związki (np. metale szkodliwe), oraz poprawiają pracę przewodu pokarmowego. Soki, podobnie jak warzywa i owoce, z których są otrzymywane, dostarczają organizmowi, oprócz witaminy C i beta karotenu, także składniki mineralne (głównie potas, magnez), błonnik, w tym pektyny (soki przecierowe) oraz wiele innych cennych substancji odżywczych, które są ważne w procesach metabolicznych, np. polifenole, które posiadają właściwości przeciwutleniające, kwasy organiczne, naturalne barwniki, aromaty oraz cukry – glukozę, fruktozę i sacharozę. Soki produkowane z przeznaczeniem dla niemowląt i małych dzieci, zaliczane do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego – nie mogą zawierać mniej niż 20 mg witaminy C/ 100 ml, (jej zawartość wyrównuje się w procesie produkcji). Mimo, że soki z owoców i warzyw są źródłem wielu cennych składników pokarmowych, ich nadmiar w żywieniu dzieci nie jest wskazany. DZIENNIE NIE POWINNO SIĘ PODAWAĆ DZIECKU WIĘCEJ NIŻ JEDNĄ PORCJĘ SOKU (OK 1/2 SZKLANKI). Zbyt duży udział w diecie dzieci cukrów prostych – glukozy, fruktozy i dwucukru – sacharozy, które znajdują się w sokach może upośledzać wchłanianie ważnych pierwiastków, np. żelaza i cynku. A ponadto hamować apetyt i sprzyjać otyłości. Tłuszcze spożywcze Tłuszcze odgrywają szczególną rolę w żywieniu dzieci. Są źródłem energii, która jest niezbędna w okresie intensywnego wzrastania. Stanowią ważny element strukturalny błon komórkowych. Długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe są niezbędne do rozwoju tak ważnych organów jak mózg i siatkówka oka. Tłuszcze są źródłem rozpuszczalnych w tłuszczach witamin A, D, E. Źródłem tłuszczu w diecie dzieci są przede wszystkim produkty mleczne – mleko, sery, masło, jogurty, mięso, drób, ryby, żółtko jaj, a także tłuszcze spożywcze – oleje wykorzystywane do sporządzania potraw. Z wielu przeprowadzonych dotychczas badań wynika, że bardzo korzystne dla naszego zdrowia są te tłuszcze spożywcze, które w swoim składzie zawierają w przewadze kwasy tłuszczowe nienasycone i wielonienasycone, czyli oleje roślinne. Polecane są zwłaszcza oliwa z oliwek, olej sojowy, olej rzepakowy. Oliwę z oliwek i olej rzepakowy możemy stosować do smażenia. Do przygotowywania potraw na surowo – bez obróbki termicznej – takich jak surówki, sałatki poleca się np. olej sojowy, słonecznikowy, kukurydziany, z pestek winogron. W żywieniu dzieci powyżej 1 roku życia ilość tłuszczu powinna pokrywać ok. 30-35% całodziennego zapotrzebowania na energię – czyli więcej niż jest potrzebne w diecie osób dorosłych. Restrykcyjne ograniczanie tłuszczu w diecie dzieci może wpływać niekorzystnie na ich tempo wzrostu i rozwoju. Woda w żywieniu dzieci Woda jest składnikiem niezbędnym do życia. W organizmie pełni rolę substancji budulcowej, uniwersalnego rozpuszczalnika, uczestniczy w transporcie m. in. składników odżywczych, stanowi idealne środowisko dla prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych, reguluje gospodarkę cieplną. U dzieci w wieku 1 – 3 lat zapotrzebowanie na płyny wynosi ok. 1300 ml na dobę. W żywieniu małych dzieci szczególne znaczenie ma jakość wody używanej do przygotowywania mleka w proszku, zup, przecierów czy soków. Woda przeznaczona dla niemowląt i małych dzieci powinna mieć naturalną czystość chemiczną, mikrobiologiczną oraz właściwy skład mineralny. Woda najlepiej zaspokaja pragnienie, szczególnie w okresie letnich upałów. Może też dostarczać pewnej ilości łatwo przyswajalnych mikroelementów. Dzieci zawsze powinny mieć do niej dostęp. Oprócz wody inne ważne dla zdrowia płyny polecane w żywieniu niemowląt i dzieci to mleko, w tym mleko modyfikowane typu junior i napoje mleczne, takie jak jogurty i kefiry soki owocowe i warzywne. W żywieniu dzieci należy unikać dosładzanych i gazowanych napojów. W czasie choroby – gorączka, wymioty, biegunka – zapotrzebowanie na wodę wzrasta. Stąd bardzo ważne jest w tym okresie systematyczne podawanie dzieciom małymi porcjami wody lub innych płynów zgodnie z zaleceniami lekarza. Ilość płynów spożywana w ciągu dnia przez dzieci uwarunkowana jest indywidualnymi potrzebami. W żywieniu małych dzieci polecana jest woda naturalna, źródlana, niskozmineralizowana, najlepiej butelkowana z atestem. Woda dobrej jakości polecana jest nie tylko do picia, lecz także do przygotowywania mleka modyfikowanego i potraw. W domu, żłobku, czy w przedszkolu dzieci powinny mieć zawsze dostęp do picia – kubki, szklaneczki i butelka z wodą powinny być zawsze w zasięgu wzroku dziecka, tak by mogło ono wskazać, że chce pić. Dzieci po 1 roku życia nie powinny już pić napojów z butelki ze smoczkiem. Soków i słodkich napojów nie wolno podawać dzieciom w nocy. Dla wspomagania prawidłowego rozwoju aparatu mowy zaleca się podawanie dzieciom płynów z kubka lub szklanki, picie przez słomkę oraz z butelki. Dla niemowląt zaleca się wody źródlane i naturalne wody mineralne niskosodowe (< 20 mg jonów sodu / 1 l) i niskozmineralizowane (<500 mg / 1 l rozpuszczonych składników). Dla dzieci starszych stopień mineralizacji wody może być wyższy (<1000 mg / 1 l). Jakie są najczęstsze błędy w żywieniu dzieci: zła organizacja posiłków podawanych dziecku w ciągu dnia – zbyt duża liczba posiłków (powyżej 4-5), częste podjadanie, utrzymywanie karmień nocnych powyżej pierwszego roku życia, karmienie butelką ze smoczkiem dziecka powyżej 18-24 miesiąca życia, co może skutkować zaburzeniami prawidłowego rozwoju mowy oraz predysponować do wad zgryzu, małe urozmaicenie diety, które może być wynikiem zarówno dziecięcej neofobii (lęk przed nowościami, nieznanymi produktami), problemów z akceptacją niektórych produktów (często warzyw oraz mięsa), jak i braku czasu, a także tolerancji i cierpliwości rodziców/opiekunów do stopniowego przyzwyczajania dziecka do zróżnicowanego asortymentu produktów, tendencja do podawania potraw o niewłaściwej konsystencji, nadmierne ich rozdrabnianie, przecieranie, miksowanie. niedostosowanie wielkości porcji do wieku i indywidualnego zapotrzebowania dziecka, zbyt duża ilość cukru, którego źródłem może być dosładzanie potraw i napojów w domu oraz podawane w nadmiarze: soki i słodzone napoje, słodycze oraz inne dosładzane sacharozą produkty, co przyczynia się do rozwoju próchnicy zębów, nadmiaru masy ciała, zaburzeń łaknienia i zaparć nadmierne używanie soli Jak prawidłowo karmić małe dziecko: podawaj posiłki odpowiednie do wieku dziecka, utrzymuj 3-4 godzinne przerwy pomiędzy posiłkami, pora karmienia dzieci powinna odpowiadać porze posiłków rodzinnych, nie podawaj dziecku przekąsek i słodkich napojów pomiędzy posiłkami, ogranicz czas karmienia do 30-35 minut, zachęcaj do samodzielnego jedzenia, akceptuj zachowania żywieniowe właściwe dla wieku, np. jedzenie rączkami, dotykanie jedzenia, brudzenie się itp systematycznie wprowadzaj nowe produkty / potrawy / posiłki, staraj się nie rozpraszać dziecka, nie zabawiaj go nadmiernie Dziecko z problemem nadmiaru lub niedoboru masy ciała. Jak postępować? Sposób żywienia dziecka często wymaga korekty. Zazwyczaj z diety trzeba wykluczyć lub ograniczyć nadmiar słodyczy i innych mało wartościowych produktów, jak napoje gazowane, ciastka oraz słone przekąski, chrupki, paluszki, oraz żywność typu fast food. Jeśli u dziecka występuje nadmiar masy ciała potwierdzony przez lekarza, a dieta dziecka nie budzi zastrzeżeń, pierwszym krokiem w działaniu powinno być zwiększenie aktywności fizycznej dziecka. Dziecko trzeba zachęcać do aktywności ruchowej, zwłaszcza poprzez spacery, marsze, zajęcia fizyczne, aktywne zabawy i czynnie razem w nich uczestniczyć. Ważne jest też nie zachęcanie dziecka do spędzania czasu przed telewizorem. Najczęściej jednak dzieci z nadwagą obserwuje się błędy żywieniowe związane głównie z nadmiarem pożywienia. W żywieniu tych dzieci zaleca się – zwiększenie ilości świeżych warzyw i owoców, spożywanie naturalnych jogurtów zamiast owocowych, ograniczenie spożycia chleba i ziemniaków, masła i innych tłuszczów, spożywanie mięsa i drobiu zamiast wędlin, unikanie potraw smażonych. Należy także unikać spożywania chipsów, słodkich napojów, batonów i słodyczy. Należy pamiętać, że w zapobieganiu otyłości istotne jest, i to już od najwcześniejszego okresu życia dziecka, prawidłowe odbieranie przez rodziców sygnałów od dziecka o jego sytości lub głodzie. Nie zawsze płacz dziecka oznacza, że jest ono głodne, może ono w ten sposób sygnalizować inne potrzeby. Dziecko reagujące niechętnie na pierś, butelkę czy łyżeczkę daje do zrozumienia, że ma dość jedzenia lub nie jest głodne. Takiej informacji nie należy lekceważyć. Nie należy zaburzać tego naturalnego mechanizmu samokontroli jedzenia. U dzieci z niedoborami masy ciała powinna być bezwzględnie zdiagnozowana ich przyczyna przez lekarza pediatrę. U dzieci z problemami w karmieniu (np. u których występują trudności w rozszerzaniu diety) należy dbać o urozmaicenie posiłków, przygotowywać małe porcje pożywienia, nie karmić na siłę, nie okazywać niezadowolenia, a przede wszystkim wyeliminować nudę z życia dziecka. Dzieci uaktywnione poprzez zabawę i spacery na świeżym powietrzu są zadowolone, mają więcej energii, dobrze rozwijają się, a ich żywienie jest codzienną przyjemnością. Niewłaściwe jest traktowanie pokarmu w kategoriach nagrody czy kary. Chwalenie dziecka za zjedzenie całej porcji z butelki lub ganienie, gdy porcja pożywienia nie została do końca zjedzona może już na wstępie zaburzać mechanizm samokontroli łaknienia. Żródło: Piramida Zdrowego Żywienia to zdecydowanie najbardziej rozpoznawalna ilustracja mająca na celu rozpowszechnianie wiedzy z zakresu prawidłowego żywienia. Czy spełnia swoją rolę? Mam niestety wątpliwości. Mają je też specjaliści z Instytutu Żywności i Żywienia, którzy w styczniu br. zapowiedzieli wielką zmianę. Piramidę żywieniową ma zastąpić „talerz zdrowego odżywiania”. Na tę rewolucję będziemy musieli jeszcze najprawdopodobniej poczekać. Możemy tymczasem przyjrzeć się chociażby Kanadyjczykom czy Amerykanom, bo oni tę rewolucję mają już dawno za sobą. Czy „Talerz Zdrowego Odżywiania” okazał się trafionym pomysłem? O tym w niniejszym tekście. Słowa klucze: Piramida Zdrowego Żywienia / Talerz Zdrowego Odżywiania / MyPlate / Kanadyjski Poradnik Żywnościowy / choroby dietozależne / Instytut Żywności i Żywienia / Edukacja żywieniowa Piramida żywieniowa made in USAPiramida żywieniowa po polskuDlaczego piramida żywieniowa się nie sprawdziła?Edukacja żywieniowa, brakujące ogniwoMyPlate, czyli co powinno znaleźć się na talerzu? Talerz zdrowego odżywiania z Harvardu Kanadyjczycy zrobili to jeszcze lepiejCudze chwaliciePiśmiennictwo Piramida żywieniowa made in USA Piramida żywieniowa została opublikowana po raz pierwszy przez Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) w 1992 roku. Bardzo szybko stała się najczęściej stosowanym i uznawanym źródłem zaleceń dietetycznych na Idea piramidy była prosta – chodziło o to, by w jak najbardziej przystępny sposób zaprezentować społeczeństwu podstawowe zasady prawidłowego odżywiania. Oczywiście zaangażowanie USDA w elementarną edukację żywieniową było konieczne. W 1991 roku otyłość dotyczyła już 13% amerykańskiego społeczeństwa. Dysponowano także dostatecznie silnymi dowodami naukowymi świadczącymi o wpływie diety na ryzyko rozwoju nie tylko nadwagi czy otyłości, ale także chorób układu krążenia, cukrzycy typu 2, udarów mózgu czy Piramida żywieniowa po polsku W Polsce, Piramida Zdrowego Żywienia (aktualnie Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej) została po raz pierwszy opublikowana w 1995 przez Instytut Żywności i Żywienia i była wzorowana na piramidzie USDA2. Oczywiście, na przestrzeni lat, Piramida zarówno w Polsce jak i na świecie ulegała modyfikacjom, co wynikało z potrzeby uwzględniania nowych zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Warto wspomnieć, że oddzielnej piramidy zdrowego odżywiania doczekały się w Polsce także dzieci i młodzież (ostatnia aktualizacja miała miejsce w 2019 roku) oraz seniorzy. Dlaczego piramida żywieniowa się nie sprawdziła? Aktualna Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej ma w prosty i przystępny sposób zaprezentować podstawowe zasady prawidłowego żywienia. Mamy więc piramidę, u jej podstawy znajduje się aktywność fizyczna – niezwykle istotny element prewencji chorób cywilizacyjnych, a następnie 5 grup produktów, kolejno: warzywa i owoce / produkty zbożowe / nabiał / mięso, ryby, strączki, jaja / tłuszcze roślinne. Oczywiście im dana grupa produktów znajduje się bliżej podstawy piramidy tym większy udział powinna stanowić w diecie. Zwrócono również w piramidzie uwagę na konieczność odpowiedniego nawadniania i ograniczenia spożycia soli kuchennej. Piramida opatrzona jest komentarzem, który wyjaśnia rolę poszczególnych grup produktów oraz przybliża podstawowe zasady racjonalnej diety. I na tym mniej więcej piramida się kończy. Czy piramida może zostać w praktyczny sposób wykorzystana w planowaniu żywienia w domu, przygotowywaniu posiłków dla siebie i bliskich? Mam wątpliwości. Dlaczego? Ponieważ nie daje odpowiedzi na podstawowe pytania: jak powinien wyglądać pełnowartościowy posiłek na talerzu, ile na tym talerzu powinno być warzyw, jak wygląda porcja mięsa, ile kaszy, makaronu, ziemniaków powinienem nałożyć sobie, a ile dziecku, czy mięso powinienem usmażyć, upiec, ugotować czy udusić i co gdy w ogóle nie jem mięsa? To może ryby? Jakie? A może strączki? W jakiej ilości?…itd. itp. Osoby, które przynajmniej w części tę wiedzę posiadają, patrząc na piramidę przypomną sobie, że warzywa i owoce są niezwykle ważne w diecie ;). Natomiast, dla tych, którzy tej wiedzy nie mają, piramida będzie raczej bezużyteczna, bo choćby chcieli z niej skorzystać, to nie będą wiedzieli co właściwie z tymi rekomendowanymi produktami powinni zrobić. Najzwyczajniej, często brakuje nam wiedzy i umiejętności w komponowaniu czy przygotowywaniu posiłków. Nikt nas do tego systemowo nie przygotowuje. Wspieramy się za to anegdotyczną wiedzą przekazywaną z dziada pradziada. Pół biedy, jeśli ten dziad wiedzę faktycznie miał. Gorzej, jeśli jej nie posiadał. Edukacja żywieniowa, brakujące ogniwo W Polsce edukacja żywieniowa nie wygląda zbyt kolorowo. Co prawda, podstawa programowa kształcenia ogólnego, przewiduje naukę zagadnień związanych z żywieniem czy żywnością na różnych etapach edukacji3. Niemniej, trudno tutaj mówić o systematycznym, konsekwentnym, wieloletnim, dobrze zaplanowanym kształceniu z zakresu żywienia, jak ma to miejsce np. w przypadku nauki matematyki, historii czy języka polskiego. Szkoła nie jest miejscem, gdzie zdobywamy silne podstawy w zakresie żywienia, do czego w razie potrzeby zawsze moglibyśmy się odnieść. Podpieramy się natomiast głównie tym co znajdziemy w internecie lub zaobserwujemy u rówieśników. Ogromne znaczenie ma też to co wyniesiemy z domu. A przecież wiadomo, że w domach bywa różnie. Potwierdzają to sami uczniowie jednego z warszawskich gimnazjów. Zapytani w badaniu o to skąd czerpią wiedzę z zakresu odżywiania wskazali internet (91,67%), znajomych (40%), rodziców (33,33%), gazety mamy (26,6%)… szkołę (8,33%)4. To teraz wyobraźmy sobie, że matematyki też głównie uczymy się przez internet lub oglądając telewizję, czasem pouczą nas znajomi, czasem rodzice, a ostatecznie coś tam jeszcze złapiemy w szkole na zajęciach dodatkowych, warsztatach, w kole naukowym czy wycieczce do muzeum. Z taką wiedzą matematyczną raczej nie powstawałyby mosty, wieżowce, smartfony, śmigłowce i super szybkie samochody. Podobnie jest z żywieniem. To też dziedzina nauki, coraz bardziej złożona, wymaga więc od nas coraz większego rozeznania, a nam często brakuje podstaw, takiego 2+2 = 4. I jak tu ugotować zdrowy obiad i uchronić się przed otyłością, nadwagą, nadciśnieniem tętniczym, udarami czy miażdżycą? No właśnie, znów pomysł na to mają Amerykanie… a w ślad za nimi poszli Kanadyjczycy. MyPlate, czyli co powinno znaleźć się na talerzu? Amerykanie już dawno temu doszli do wniosku, że piramida żywieniowa nie pełni swojej roli. W 2011 roku zastąpiono więc piramidę… talerzem. Za pomocą prostego diagramu, w kształcie talerza, próbowano wytłumaczyć Amerykanom jak powinien być skomponowany pełnowartościowy posiłek i w jakich proporcjach poszczególne grupy produktów powinny się znaleźć na talerzu. Z diagramu dowiadujemy się więc, że owoce i warzywa powinny, w odpowiednich proporcjach, zajmować połowę talerza, zboża ¼ talerza, tak samo źródła białka. W związku z deficytem wapnia w diecie Amerykanów, zwrócono również uwagę na konieczność spożywania napojów mlecznych5. Niestety, zabrakło szczegółowych informacji – po jakie zboża i źródła białka sięgać, a jakich unikać. Nie wspomniano również na diagramie o konieczności włączenia tłuszczów roślinnych do diety, no i gdzie podziała się woda? Źródło: Talerz zdrowego odżywiania z Harvardu Na ratunek przyszli więc naukowcy z Uniwersytetu Harvarda, którzy w odpowiedzi na MyPlate, opracowali własny Harwardzki Talerz Zdrowego Odżywiania, uzupełniając go o to, czego zabrakło w MyPlate i modyfikując zalecenia w oparciu o aktualne wyniki badań. Do harvardzkiego talerza dołączono odpowiednie komentarze pozwalające w praktyczny sposób wykorzystać nowy przewodnik w planowaniu codziennego wszystko sprawiło, że idea Zdrowego Talerza zaczęła ewoluować i stopniowo wypierać Piramidę. Prawa autorskie © 2011 Uniwersytet Harvarda (patrz na koniec wpisu)* Kanadyjczycy zrobili to jeszcze lepiej Opublikowana w 2019 roku aktualizacja Kanadyjskiego Przewodnika Żywnościowego, w imponujący sposób rozwinęła ideę zdrowego talerza. Zerwano ostatecznie z kolorowymi, nierealistycznymi diagramami i zastąpiono je prawdziwym talerzem obfitości. W sposób niezwykle czytelny zaprezentowano bogactwo rekomendowanych produktów, po które warto sięgać komponując codzienne posiłki. Dodatkowo, przewodnik został opatrzony wskazówkami dot. zdrowego odżywiania oraz zdrowego stylu życia. Położono nacisk nie tylko na konieczność zwiększenia spożycia warzyw, owoców czy nieoczyszczonych zbóż, ale także zaznaczono korzyści wynikające ze wspólnego spożywania posiłków czy aktywności fizycznej. Na stronie internetowej udostępniono niezwykle czytelne receptury przykładowych potraw, materiały edukacyjne, komentarze i wskazówki. Co więcej, przewodnik doczekał się również tłumaczeń na kilkanaście języków w tym na język polski! Czemu by z tego nie skorzystać? Przewodnik można pobrać tutaj, wydrukować i powiesić na honorowym miejscu w kuchni :). Źródło: Przewodnik, choć nie jest idealny i również budzi pewne kontrowersje, to stał się w Kanadzie drugim, po formularzach podatkowych, najczęściej poszukiwanym dokumentem rządowym. Ponad 1/3 Kanadyjczyków deklarowała posiadanie własnej kopii w domu, a aż 4/5 wiedziało o istnieniu tego przewodnika7. Taki przewodnik to niezły kierunek dla nas. Czy pomoże Kanadyjczykom zapanować nad odżywianiem? Czas pokaże, choć wciąż jest to tylko mały wycinek tego, co przydałoby się wiedzieć. Cudze chwalicie Na zakończenie, polski akcent. Jakiś czas temu doczekaliśmy się bardzo wartościowej publikacji (to moja prywatna opinia, wpis nie jest sponsorowany :)). „Jeść zdrowiej i żyć dłużej. Żywienie osób w starszym wieku”, to w mojej ocenie kamień milowy. Ktoś powie – przecież to zwykła książka z Lidla. Fakt, z Lidla, ale nie taka wcale zwykła. To świetne kompendium wiedzy z zakresu żywienia (wg mnie nie tylko osób starszych, ale w ogóle zdrowych dorosłych), opatrzone bardzo wartościowym komentarzem i niezwykle czytelnymi zdjęciami nawiązującymi do idei zdrowego talerza. Nad całością czuwał prof. dr hab. n. med. Mirosław Jarosz z IŻŻ. Jeśli w tym kierunku pójdzie zapowiadany Polski Talerz Zdrowego Odżywiania, to może jest dla nas ratunek ;). Piśmiennictwo Curry, E., Toward, a New Food Guide Pyramid. Nutrition Noteworthy, 2003, 6(1).Całyniuk, B. i wsp., Piramida żywienia – wczoraj i dziś. Probl Hig Epidemiol 2011, 92(1): 20-24Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 maja 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. 2014 poz. 803. J., Edukacja żywieniowa dzieci i młodzieży wobec najnowszych zmian w zakresie żywienia w szkołach. TRENDY nr 4/2015, 39 – Eating Plate. The Nutrition Source. Harvard Chan School of Public Health. J. I. i wsp., Are we really “eating well with Canada’s food guide”? BMC Public Health (2018) 18:652 *Prawa autorskie © 2011 Uniwersytet Harvarda. W celu uzyskania dodatkowych informacji o Talerzu Zdrowego Odżywiania prosimy odwiedzić stronę internetową The Nutrition Source prowadzoną przez Zakład Żywienia Wydziału Zdrowia Publicznego im. Chana Uniwersytetu Harvarda: oraz oraz stronę Harvard Health Publications:

modelowy talerz żywieniowy dla dzieci